imgres9

اداره کل‌هایی که باید بروند اما نمی‌روند

افروز نیوز_ نجمه جمشیدی – سال‌هاست که انتقال پایتخت از تهران به بحث داغ و پرحاشیه در دولت و مجلس تبدیل شده است. اما تاکنون نه دولت و نه مجلس، نتوانسته‌اند به یک سیاست واحد برای حل این مشکل برسند. در این میان، برخی معتقدند که انتقال پایتخت ممکن نیست و باید برای حل مشکلات کلانشهر تهران و شهرهای همجوارش تلاش کرد. از سوی دیگر برخی از کارشناسان شهری یکی از راهکارهای انتقال را بیرون بردن سازمان‌های دولتی و حکومتی از این کلانشهر می‌دانند.

کلانشهر تهران باوجود قرارگرفتن روی گسل زلزله و برخورداری از حجم زیادی بافت فرسوده، با مشکل محدودیت منابعی چون آب و زمین روبه‌رو است. از این رو برخی از کارشناسان معتقدند که جمعیت و میزان مهاجرت به این شهر باید کاهش یابد. همچنین بر اساس آمارها، به دلیل مشکلات ناشی از آلودگی هوا، متوسط عمر شهروندان تهرانی کاهش یافته است. در این میان ترافیک‌های سنگین و ضعف در سامانه حمل و نقل عمومی نیز جای خود دارد. از این رو انتقال پایتخت یکی از ضرورت‌هایی است که برخی به جد دنبال آن هستند.

مسئولان هریک به فراخور موقعیت یا سمت خود، بارها درباره انتقال یا ضرورت ساماندهی پایتخت سخن گفته‌اند. اما نکته این است که هم میان مسئولان دولتی و هم غیردولتی مانند شهرداری این طرح مخالفان جدی دارد. باوجود این، رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت معتقد است که «این اتفاق یک شبه و یک ساله رخ نمی‌دهد و ممکن است ۱۵ سال طول بکشد، بنابراین نباید نسبت به حل مشکلات این استان کوتاهی شود. بلکه باید برای جمعیت زیادی که به استان تهران آمده‌اند فکری کرد. قرار نبود تهران چنین جمعیتی را در خود پذیرا باشد.» از سوی دیگر، برخی از مدیران شهری، نه نسبت به انتقال کل پایتخت، بلکه نسبت به انتقال بخش‌ها و سازمان‌های خاصی در این شهر اظهارنظر کرده‌اند. آنان معتقدند که نهادها و سازمان‌هایی که حضورشان در تهران ضروری نیست، باید از این شهر بروند. این اظهارنظر شاید از آن رو صورت می‌گیرد که به باور این افراد، سازمان‌های دولتی هزینه‌های حضور خود در شهر تهران را نمی‌پردازند. پس بهتر است که از این شهر بروند. اما آنچه رفتن از تهران یا انتقال پایتخت را جدی کرده، اظهارنظر رئیس سازمان محیط زیست بود که گفت: « اگر کودک دارید، از تهران بروید.»

انتقال یا ساماندهی

به اعتقاد کارشناسان، نگاه بخشنامه‌ای به حل مسائل شهری و طرح‌ها از جمله انتقال پایتخت کارساز نیست. زیرا یک پایتخت علاوه بر توسعه، آبادانی و دسترسی‌های آسان به زیرساخت و توسعه راه‌های ارتباطی و امنیت نیاز دارد. همچنین  انتقال کامل پایتخت شدنی نیست، چراکه پایتخت به هر شهری منتقل شود، آن شهر هم به مشکلات تهران دچار می‌شود. از طرف دیگر باتوجه به وضعیت بودجه کشور و هزینه‌های گزاف این طرح، به نظر می‌آید انتقال کامل پایتخت مصداق این ضرب‌المثل معروف سنگ بزرگ علامت نزدن است، باشد. پس می‌توان پرسید که آیا راه جایگزینی وجود دارد و آیا راهی برای ساماندهی پایتخت و انتقال بخشی از این مرکز سیاسی و اداری به شهرهای همجوار تهران که زیرساخت مناسبی دارند، وجود دارد؟

نماینده مردم شهریار، قدس و ملارد در مجلس در گفت‌وگو با «قانون» به یک راهکار جایگزین برای انتقال پایتخت و در نهایت تسهیل مشکلات تهران اشاره می‌کند و می‌گوید: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مسئولان استان تهران کاهش آلودگی هوا و ترافیک است. در حال حاضر نیز یکی از راهکارهای ارائه شده در مجلس برای حل این مشکل بحث انتقال پایتخت است. حسین گروسی می‌افزاید: به اعتقاد من اگر پایتخت را به هرجای کشور انتقال دهیم، بعد از ۲۰ سال دوباره به سرنوشت تهران دچار می‌شویم. اگر بگوییم به همین صورت بماند، این هم نمی‌شود. گروسی اضافه می کند: نمی‌توان استانی مانند تهران با جمعیت ۱۲ میلیون نفر را به شیوه سنتی اداره کرد. شاید کلید حل این مشکل ساماندهی وضعیت موجود در پایتخت باشد. وی تاکید می‌کند: باتوجه به وسعت و جمعیت بالای استان تهران، نمی‌توان دیگر این استان را تنها با یک اداره کل اداره کرد. زیرا جمعیت بسیاری از شهرستان‌های استان تهران با جمعیت برخی از استان‌های کشور برابری می‌کند. گروسی می‌گوید: از این رو ضروری است که در نحوه استقرار اداره‌های کل در استان بازنگری شود. زیرا بر اساس طرح‌های کارشناسی شده، تفکیک اداره‌های کل غرب و شرق استان و اصلاح نحوه تخصیص بودجه تهران در مقایسه با سرانه کشوری مهم‌ترین تصمیمات استراتژیکی است که باید در استان تهران، اتخاذ شود. وی می‌افزاید: مردم شهرستان‌های استان مجبور هستند برای انجام کوچک‌ترین کارهای اداری به تهران بزرگ مراجعه کنند که این موجب افزایش ترافیک و به تبع آن آلودگی هوا می‌شود. گروسی درباره استقرار اداره‌های کل در شهرهای استان نیز می‌گوید: ما به دنبال استقرار اداره‌های کل در غرب استان تهران هستیم و هر شهرستانی که بستر لازم برای این کار را داشته باشد، انتخاب می‌شود و به هیچ‌وجه نگاه ما صرفا  به استقرار اداره‌های کل در حوزه انتخابیه نیست. وی تصریح می‌کند: در حال حاضر اداره کل اقتصاد و دارایی غرب استان تهران و  فرماندهی انتظامی ویژه غرب و شرق استان مستقر شده‌اند و باتوجه به نیاز شهروندان، استقرار اداره‌های کلی مانند، آموزش و پرورش، نوسازی، میراث فرهنگی، صنایع دستی

ضرورت دارد.

به نظر می‌رسد نه تنها تمایلی به مرکززدایی از تهران نیست، بلکه هیچ اداره یا سازمان و کارمندی دوست ندارد که از این شهر دل بکند و به شهر دیگری در همین استان برود. به عبارت دیگر، گرچه از انتقال پایتخت سخن گفته می‌شود، اما واقعیت این است که اداره‌ها و سازمان‌ها، به همراه کارکنان آن، هرچه بیشتر تمایل دارند که در تهران متمرکز شوند.  از این رو می‌توان گفت که نه تنها انتقال پایتخت کار ساده‌ای نیست و نزدیک به ناممکن است، بلکه بعید به نظر می‌رسد حتی بتوان اداره‌های کل را مجاب کرد که به شهرهای دیگر استان منتقل شوند.

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود