جدید ترین اخبار
81741438-70132463

بررسی زلزله خیزی شهرستان شهریار

افروز نیوز(استاد احمد فرجی) شهرستان شهریار در منتهی الیه ضلع جنوبی سلسله جبال البرز مرکزی قرار دارد. منطقه البرز قسمتی از کمربندی کهزائی آلپ –هیمالیا می باشد که از فعال ترین کمربندهای زلزله خیزی جهان است.احمد فرجی

البرز دارای پوسته ای شدیدا خرد شده بوده و در دوران های مختلف زمین شناسی، شاهد فعالیت کهزائی عمده بوده است. عوارض ناشی از ادامه این حرکت، تعداد زیادی گسل جوان و پر تکاپو ایجاد کرده است. جنبش های سریع طبقات زمین در امتداد این گسستگی ها، توام با زمین لرزه های بزرگ می باشد که هر چند سال یک بار اتفاق می افتد و تلفات و خسارات زیادی برجای می گذارد.

بررسی های لرزه زمین ساختی نشان می دهد علاوه بر وجود گسل های بزرگی مانند گسل بزرگ شمال تهران و گسل های ری ( شمال ری –جنوب ری وکهریزک) در نزدیکی شهریار، در داخل این شهرستان نیز، گسل های بزرگی وجود دارد. نظیر گسل رباط کریم که ۱۶ کیلومتر آن از شهریار می گذرد، گسل لرزه زائی با طول ۱۳کیلومتر، گسل کردان، زون گسلی و گسل های چند شاخه که فاصله کمی از گسل کهریزک دارند.

لرزه های ثبت شده دراین محدوده، نیز اگر چه چندان بزرگ نمی باشند، اما نشان دهنده فعال بودن منطقه از نظر زمین ساختی و جنبا بودن گسل های آن می باشد. از آنجا که کانون یابی زمین لرزه ها دارای خطایی در حدود بیست کیلومتر است، نمی توان اطمینان حاصل نمود که کانون هیچ یک از زلزله های بزرگی که در درازنای تاریخ اتفاق افتاده در این شهرستان نبوده است .

لرزه زمین ساخت شهرستان

جهت اطلاع خوانندگان عزیز بطور اجمال  گسل های اطراف شهریار و گسل های شهرستان شهریار به شرح زیر معرفی می شوند:

گسل های اطراف شهریار به ترتیب فاصله از قسمت مرکزی شهریار عبارت است :

۱- راندگی شمال تهران (فاصله این گسل از شهریار حدود ۱۲ کیلومتر است)

۲- گسل پورکان (فاصله راندگی ازشهریار، حدود ۱۹ کیلومتر است)

۳- گسل کهریزک (فاصله این گسل از شهریار حدود ۱۹ کیلومتر است)

۴- گسل جنوب ری ( این گسله ۲۱ کیلومتر از شهریار فاصله دارد)

۵- گسل شمال ری

۶- راندگی نیاوران ( در فاصله تقریبی ۳۰ کیلومتری شهریار)

۷- راندگی داوودیه (در فاصله ۴۲ کیلومتری از مرکز شهریار)

۸- گسل طالقان ( در فاصله تقریبی ۵۰ کیلومتری ازشهریار)

۹- گسل آراد ( درفاصله ۳۸کیلومتری ازشهریار قرار دارد)

۱۰- گسل فشاری مشاء – فشم (در فاصله حدود ۴۲ کیلومتری شهریار)

۱۱- گسل اشتهارد (ازنوع راندگی و حدود ۱۴ کیلومتر از شهریار فاصله دارد)

گسل های شهرستان شهریار

منطقه شهریار علاوه بر گسل های بزرگی که در پیرامون خودارد، دارای چندین گسل اصلی و فرعی نیز می باشد. با بررسی نقشه های گسل های استان تهران، پایگاه ملی داده های علوم زمین و مطالعات صحرایی، مشخص می شود که گسل های اصلی و فرعی بیشتر بصورت انفرادی و در بعضی قسمتها به صورت زون گسلی، در گستره شهرستان پراکنده می باشند. البته این گسل ها به علت مدفون بودن در زیر رسوبات آبرفتی و قرار گرفتن در داخل مزارع و محوطه های ساختمانی، نمود سطحی زیادی ندارند. در بازدیدهای انجام شده، تنها قسمتی از یک گسل در سطح زمین قابل مشاهده بود. لازم به ذکر است که تاکنون نام خاصی به گسل های محلی شهریار اختصاص نیافته است، بنابر این با نام مکانی که نزدیک آنها است، معرفی خواهند شد، این گسل ها عبارتند از :

گسل های اصلی و لرزه زا ( بیش از ۱۰ کیلومتر)

۱- گسل رباط کریم

این گسل راحدود ۱۰۰کیلومتر معرفی کرده اند و گسل  معکوس احتمالی از روستای قبچاق شهرستان ملارد شروع می شود وحدود ۱۶کیلومترآن از شهریار می گذرد.

۲- گسل جنوب جارو

این گسل در جنوب کوه جارو، به ارتفاع ۲۰۵۰ متر، قراردارد و از نزدیکی کوه کردها، به ارتفاع ۱۷۹۸متر و از دهستان اخترآباد می گذرد. به فاصله ۲ کیلومتری از این گسل، گسل اصلی جارو به طور تقریبی ۲۳ کیلومترقرار گرفته که قسمتی از آن در اخترآباد شهرستان ملارد است.

۳- گسل اصلی به طول سیزده کیلومتر

این گسل با راستای تقریبی شمالی- جنوبی از نزدیکی مرکز شهریار و از ویره، قاسم آباد و همدانک می گذرد، در جنوب شهریار به رباط کریم می رسد و فاصله خیلی کمی از انتهای گسل کهریزک که از اسلام شهر می گذرد، دارد.

گسل های متوسط (با طول بین دو تا ده کیلومتر)

۱- گسل کردان

این گسل اصلی از نوع معکوس و از قشلاق می گذرد. راستای این گسل، شرقی– غربی و طول آن ۸ کیلومتر است. این گسل در اخترآباد شهرستان ملارد قرار دارد.

۲- گسل اصلی چند شاخه

این زون گسلی حدود یک کیلومتر از گسل بزرگ کهریزک فاصله دارد. قسمتی از این گسل در راستای شرقی-غربی و بطور تقریبی ۸ کیلومتر از روستای اسکمان می گذرد. شاخه ای از این گسل با طولی حدود ۷ کیلومتر از روستای الورد و نزدیکی دهشاد پایین عبور می کند. شاخه دیگر این گسل به طول ۶ کیلومتر در راستای تقریبی شمال-جنوب از نسیم شهر می گذرد .

۳- گسل اصلی به طول ۷ کیلومتر

این گسل از شاهد شهر، روستای رامین و نزدیکی شهرک نورعبور می کند و به گسل های فرعی چندی مربوط می باشد. وضعیت سطحی قسمتی از این گسل کاملا به چشم دیده می شود.

گسل اصلی به طول تقریبی ۷ کیلومتر، که به موازات گسل جنوب جارو از دهستان بزرگ اختر آباد شهرستان ملارد می گذرد .

گسل اصلی که از نزدیکی غرب شهریار شروع شده و در راستای غرب به شرق دو شاخه می شود و شاخه ای از آن به طول ۵ کیلومتر از روستای قره ترپاق دهستان اخترآباد عبور می کند.

ماخذ: دایره المعارف شهرستان شهریار ( شهریار درآیینه ی تاریخ ) مولف: احمدفرجی

با بهره گیری از بررسی لرزه خیزی شهرستان شهریار و آسیب پذیری مدارس منطقه از دیدگاه لرزه با مطالعه موردی، فرح مراد خانی و دکتر بهرام عکاشه، فصلنامه زمین، سال ششم، شماره ۱۹، بهار ۱۳۹۰

۸ نظر

  1. باتشکر . اولین باری بود که اطلاعاتی درباره زلزله درشهریار و گسل های آن خواندم .خیلی جالب و آموزنده بود .ممنون از شما

  2. من معلم تاریخ هستم. آموزش وپرورش باید این اطلاعات را تکثیر و دراختیارهمه معلمان ودانش آموزان وخانواده های آنهاقراردهد. اطلاعات بسیار مهم وجالبی بود .

  3. سلام .بسیار مفید بود .میخواستم ببینم مطلبی در مورد زلزله خیزی اسلامشهر یا گسلهای موجود در این منطقه مطلبی قرار دهید

    • اسلامشهر همیشه بدبخته با این مسئول هاش یه اطلاعات به مردم اسلامشهر نمیدن البته حق دارن خودشون هم نمیدونن فقط به دنبال ثروت واختلاس و پول دراوردن برای جیب خودشون هستند.

  4. بسیار جالب و مفید بود

  5. ببخشید گسل مشکین دشت چطور؟؟؟

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود